Akademi ve Feminizm Dosyası Burcu Tokat, Kübra Öztürk, Elif Bozgan, Şebnem Keniş / Güz 2009 Bu yaz BÜKAK’taki çalışma başlıklarımızdan biri “akademi ve feminizm”di. Bu çalışmamızı Kültür ve Siyasette Feminist Yaklaşımlar Dergisi’nden üyelerle ortak yürüttük. Hepimiz lisans ya da lisansüstü öğrencileri veya akademisyenler olarak akademide yer alan, feminist kadınlardık. Bu çalışmaya başlarken aklımızda tartışmak istediğimiz pek çok soru vardı: Feministler olarak içinde bulunduğumuz üniversite/akademi bizim için ne ifade ediyor? Akademi ve aktivizm ilişkisini, teori ve pratik ilişkisini nasıl kurguluyoruz? Üniversitede bir kadın araştırmaları kulübünde çalışmak bizim için ne ifade ediyor? Çeşitli entelektüel faaliyetler içinde olan feministler olarak akademide ve akademi dışında nasıl sorumluluklar taşıyoruz? Üniversiteye gelmeden önce neler düşlediğimizi, geldiğimizde nelerle karşılaştığımızı ve bunlarla ilgili olarak nasıl adımlar attığımızı, daha sonra neler yapmayı planladığımızı tartışarak akademi ve feminizm okumalarımıza başladık. |
 Selendiyi nasıl bilirdiniz?Fehmiye Çelik / Ocak 2010 2010 yılına, hayırlı (!) haberlerle başladık hamdü senalar olsun! Manisa Selendi’den gelen haberler, umutla girdiğimiz 2010 yılının pek de umduğumuz gibi geçmeyeceği sinyallerini verdi hepimize. Fena mı, daha düne kadar birçoğumuzun haritada nerede olduğunu bile bilemediği Selendi’yi de bu sayede öğrenmiş, epey bir tanımış olduk... |
 aHHval üzerine Zeynep Günsür ile sohbet*Söyleşiyi Yapan: Berna Kurt / Ocak 2009 Kısa bir sohbetle başlıyoruz; Hareket Tiyatrosu’nun son oyunu aHHval’den, bu oyunda icracı olan 10 kadından, daha önce yapılmış söyleşilerde vurgulanan “ortak bellek”ten1 konuşuyoruz. |
| Maja Delak ile Expensive Darlings Üzerine Söyleşiyi Yapan: Ayşan Sönmez / 4 Ocak 2010 Garaj İstanbul’un Namus Oyunları Festivali’nde Expensive Darlings isimli gösterinizi izledik. Gösteriniz Slovenya’da kadın dansçıların konumuna ve genel olarak Slovenya’da çağdaş dansın durumuna ilişkin önemli tartışmalar açıyor. Siz uzun yıllardır bu ortamın içindesiniz ve hatta Slovenya’da çağdaş dansın öncülerinden biri olarak kabul ediliyorsunuz. |
| Biz Erkek Değiliz İnisiyatifi (BEDİ)’nin düzenlediği “Cinsiyet Belası-Toplumsal Cinsiyet Kimlikleri Farkındalık Atölyesi” üzerine Prof. Dr. Nükhet Sirman ile Sohbet Söyleşiyi Yapan: Ayşan Sönmez, Pınar Gümüş / Kasım 2009 Garaj İstanbul’un 18-27 Kasım tarihleri arasında düzenlediği Namus Oyunları Festivali etkinliklerinden biri Biz Erkek Değiliz İnisiyatifi’nden (BEDİ) Ufuk Ahıska ve Atalay Göçer’in yürütücülüğünü yaptığı “Cinsiyet Belası, Toplumsal Cinsiyet Kimlikleri Farkındalık Atölyesi" idi. Atölyeye 2 erkek 8 kadın olmak üzere toplam 10 kişi katıldı. |
 Canan Şenol ile İbretnüma üzerine...Söyleşiyi Yapan: Pınar Gümüş / 26 Aralık 2009 Aktivist feminist bir sanatçı olarak özel alanın politik olması düşüncesinden yola çıkarak bütün işlerimi üretiyorum. İbretnüma’ya da baktığınızda yalnızca bir kadının hayat hikâyesi var. Yakın Türkiye tarihi hakkında birçok bilgi veriyor. Bu aslında benim yakın çevreme ait kişisel bir hayat hikâyesi, oradaki hikâyelerin hepsi gerçek. Elbette buradaki hikâyeleri seçerken ben kendi kendimi de sorguluyorum. Hayatım boyunca bir sürü hikâye duyuyorum, neden bunları seçiyorum? |
 Mônica Coteriano ile söyleşiSöyleşiyi Yapan: Ayşan Sönmez / 27 Kasım 2009 Şu an Portekiz’de yaşayan Mônica Coteriano, Garaj İstanbul’un bu sene ikincisini düzenlediği Namus Oyunları Festivali’nde üç gösterisini sergiledi: Everything You Can Do With One Finger, The Story of my Life ve Window. |
 2. Uluslararası Sahne ve Kadın Feminist Tiyatro Festivali Ardından...Ayşan Sönmez, Pınar Gümüş / Ekim 2009 İlki 2007 yılında düzenlenen Uluslararası Sahne ve Kadın Feminist Tiyatro Festivali’nin ikincisi 9-11 Ekim 2009 tarihleri arasında Ankara’da, Ankara Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Dans Bölümü’nde düzenlendi. Festivalde çok çeşitli anlayış ve formlarda tiyatro çalışması yapan kadın grupları sahne aldı. Bunun yanında toplumsal cinsiyet temalı atölye ve tartışmalar da gerçekleştirildi.* Biz de Tiyatro Boğaziçi üyesi ve aynı zamanda Feminist Kadın Çevresi’nde feminist tiyatro faaliyetini sürdüren kadınlar olarak “Feminist Tiyatro” başlıklı seminer çalışmamız ile festivale katıldık. Festivalin, toplumsal cinsiyeti sorunsallaştıran ve kadınlar olarak tiyatro yapan grupları bir araya getirmesi ve gelecekteki olası ilişkilenmeleri başlatabilmesi açısından oldukça değerli olduğunu düşünüyoruz. Tam da bu sebeple, festivale katılabildiğimiz 1 günde, zaman kısıtlılığı nedeniyle ayrıntılı olarak sohbet etme fırsatı bulamadığımız gruplarla e-posta üzerinden söyleşiler yaptık. Tiyatro Yeraltı, Tiyatro Öteyüz ve Kendine Ait Bir Tiyatro ile yaptığımız söyleşilerde bu gruplara; grup yapıları, oyun süreçleri, feminizm üzerine yaptıkları tartışmalar, kadın tiyatrosuna yönelik perspektifleri ile ilgili sorular yönelttik. Tiyatrocu kadın arkadaşlarımıza özenli yanıtları için tekrar teşekkür ediyoruz. |
 Expensive Darlings*Seteney Koz / 21 Kasım 2009 21 Kasım Cumartesi akşamı garajistanbul’un Namus Oyunları etkinliği çerçevesinde Slovenya’dan davet edilen Maja Delak/Slovene İnstitute Emanat’ın “Expensive Darling” adlı gösterisi sergilendi. Gösteri ilk kez 2007 yılında teması mizah olan City of Women-Uluslar arası Çağdaş Sanatlar Festivali’nde sergilenmiş ve o tarihten bu yana Slovenya’da ve yurt dışında önemli bir değişiklik yapılmadan 28 kez sahnelenmiş. |
 Ses/Beden/İmge ve Çağrışımlar*Berna Kurt / 24 Kasım 2009 23 Kasım akşamı, garajistanbul’da düzenlenen “Namus Oyunları” festivali çerçevesinde, Almanya’dan gelen TheatronToKosmo grubunun dans-video gösterisi Transmedial Intercultural’ı izledik. İmgesel bir anlatımın öne çıktığı bu dans/müzik/video/resim oyunu, bir çeşit çağrışımsal yolculuğa çıkardı seyircileri. |
 CİNSİYET, IRK, SINIF: Kadınlardan Yeni bir Perspektif, SELMA JAMESCinsiyet, ırk, sınıf: kadınlardan yeni bir perspektif, Selma James'in 1953-2005 yılları arasında kaleme aldığı çeşitli yazılardan oluşan bir seçkidir. Selma James "kadın emeği”ni, ev içi emek, seks işçiliği, göçmenlik, annelik ve yoksulluk üzerinden ele alır. Kadınların mağduriyetini ise işçi sınıfını, muhalif yapıları ve sendikaları da kapsayacak şekilde daha geniş bir bağlam içinde tartışmaya açar. Ekonomi, yıkımdan başka bir anlamı olmayan savaşlara ve askeri harcamalara bağımlı kılındıkça, kadınların yaşatma kültürü de, yaşatmak için seferber oldukları her şey de yok olmaktadır. Öldürmeye değil, yaşatmaya yatırım yapmak, başta kadınlar olmak üzere toplumdaki herkesin lehinedir. Bunu bir kere kabul edersek, şimdi savaşı destekleyen kaynakların hepimizin refahı için kullanılacağı bir dünya görmemiz mümkündür. |
 Toplumsal Barış ve Kürtçe Dil Eğitimi Üzerine Ronayi Önen ile SöyleşiSöyleşiyi Yapan: Ayça Günaydın, Esra Aşan / Ekim 2009 Kadınların dilsizleştirilmeleri ve toplumsal değişim adına üzerlerinde uygulanan eğitim politikaları anadil sorununun aynı zamanda bir kadın sorunu olduğunu da gözler önüne seriyor. Değişmesi beklenen Kürtler mi, yoksa kamusal alanın vatandaşların ihtiyacına göre yeniden şekillenmesi mi gerekiyor? İstanbul Kürt Enstitüsü’nde Kürtçe eğitmenliği yapan ve aynı zamanda Bilgi Üniversitesi’nde seçmeli Kürtçe dil dersi veren Ronayi Önen ile Kürtçe dil eğitimi, anadilde eğitim, resmi dil politikasının kadınların yaşantısına etkileri ve toplumsal barışın inşasında ötekinin dilini öğrenmenin nasıl bir anlam ifade ettiği üzerine konuştuk. Ronayi, Kürtçe dil eğitimi vermenin okuma-yazma eğitimi vermekten öte, bir halkın kendi diliyle barışması gibi toplumsal bir gerçekliğe hizmet ettiğini kendi deneyimlerinden yola çıkarak aktarıyor ve ekliyor: Birbirimizi anlamamız için birbirimizin dilini konuşuyor olmamız gerekir. |
| Otobüs oyunu "namus" temalı arkaplan çalışmaları Pınar Gümüş / 7 Eylül 2009 Otobüs oyunu, “temiz” çıkmadığı gerekçesiyle kocası tarafından geri gönderilen bir kadının, bir “kadınlar otobüsü”nde yaptığı aile evine dönüş yolculuğunu konu alıyor. Feminist Kadın Çevresi’nden (FKÇ) feminist tiyatrocuların bundan önceki kadın oyunlarında da olduğu gibi kadınların tiyatrosu[1] formu ile çalışmalarını yürüttüğü oyun, 8 Mart 2008’de Boğaziçi Üniversitesi Kadın Araştırmaları Kulübü’nün düzenlediği 8 Mart Kadın Şenliği etkinlikleri kapsamında deneme gösterimi ile seyirciyle buluşmuştu. Bu gösterim seyirciden oldukça olumlu yorumlar aldı ve planlandığı üzere oyunun taslak hali üzerinden çalışılmaya devam edilmesine karar verildi. Nisan 2009’da, Otobüs oyununun çalışmalarına yeniden başladık. Aynı zamanda Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu tiyatro biriminde tiyatro faaliyetini sürdürmekte olan kadınların yürütücülüğünü üstlendiği oyun, hem FKÇ hem de Tiyatro Boğaziçi projesi olarak ele alınıyor. Otobüs’üntamamlanmış ilk gösterimini 25 Kasım 2009’da, “Kadın Yönelik Şiddete Son Günü” etkinlikleri çerçevesinde yapmayı planlıyoruz. |
 |
 |
|||
|
||||
 |
 |
 |
 |
|||
|
||||
 |
 |
|
İngiltere Crossroads Kadın Merkezinde (Crossroads Womens Center) Çalışma Yürüten Gruplar Çeviren : Öykü Tümer All African Women’s Group (Afrikalı Kadınlar Grubu), Black Women’s Rape Action Project (Siyah Kadınların Tecavüz Eylem Projesi), English Collective of Prostitutes (İngiliz Fahişeler Kolektifi), Global Women’s Strike (Küresel Kadın Grevi), Single Mothers’ Self-Defence (SMSD) (Bekar Annelerin Meşru Müdafaası), Wages Due Lesbians (Lezbiyenlere Ücret), Women Against Rape (Tecavüze Karşı Kadınlar), WinVisible (Women with Visible and Invisible Disabilities) (Görünürlük Kazan: Görünen ya da Görünmeyen Engelliliği Olan Kadınlar), Payday Men’s Network (Payday Erkekler Ağı). |
|
Kuzey İrlanda: Gettonun Gücü Selma James ve Kadınların Gücü Kolektifinden Bazı Kadınlar / Kasım 1973 Çeviren : Merve Tabur Kasım 1973’te yazılan bu makalenin orijinaline Küresel Kadın Grevi arşivinden ulaşılmıştır. Kadın Gücü Kolektifi’nin adı daha sonra Londra Ev İçi Emeğin Ücretlendirilmesi Komitesi olarak değişmiştir. |
|
Sosyalist Feminizmin Dirilişi: Şimdi Değilse, Ne Zaman? Reihana Mohideen / 09 Ağustos 2009 Çeviren : Merve Tabur Latin Amerika’da, Venezüella ve Küba devrimlerinin öncülüğünde sosyalist feminizmin dirilişi söz konusu. UNDP (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı) ve Venezüella Kadın İşleri Bakanlığı tarafından düzenlenen, toplumsal cinsiyet temelli şiddetle ilgili bir atölyeden yeni döndüm. Atölyedeki konuşmacılar arasında Maria Leon (Kadın İşleri Bakanı) ve Nora Casteneda (Banmujer ya da Kadın Kalkınma Bankası Başkanı) bulunuyordu. Bu iki kadın, Venezüella’da Bolivarcı sosyalist devrimin sonucunda kadınların elde ettiği kazanımları anlattı. Aynı zamanda, bu ülkede yaşayan kadınların karşılaştıkları güçlüklerin henüz tamamen çözülmediğini içtenlikle özetleyen her iki kadın tarafından, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına yönelik olarak kadınların güçlendirilmesi için atılan gerçekten inanılmaz adımların bir raporu sunuldu. |
|
İran Seçimleri ve Devrim Sharzad Mojab ve Amir Hassanpour / 9 Haziran 2009 Çeviren : Öykü Tümer İran’daki seçim sonuçları üzerine çıkan çatışmalar ücra bölgelere kadar ilerliyor. Seçim sonuçlarının açıklanmasından hemen önce, toplumun tüm kesimlerinden milyonlarca seçmen iktidardaki muhafazakâr kliği protesto etmek için evlerinden, işyerlerinden, sınıflarından ve reformist adayların genel merkezlerinden sokaklara döküldüler. Teokratik iktidarı paylaşan klikler her zamanki gibi kapalı kapılar ardında iş çevirirken milyonlarca seçmen açık ve şeffaf sokak siyaseti başlattılar. |
|
Neden Önemli Bir Feminist Örgüt Afganistandaki Gerginliği Desteklemek İçin Adını Kullandırıyor? Sonali Kolhatkar ve Mariam Rawi / 11 Temmuz 2009 Çeviren : İlke Uğur Yıllar önce, ABD’nin Afganistan işgalinin ilk askeri başarısını ve Taliban’ın geçici düşüşünü izleyen zamanlarda, Afganistan halkına işgalci ordunun ülkeyi yeniden inşa edeceğine ve Afgan halkının hayatını iyileştireceğine dair söz verilmişti. ABD’nin Kabil’e girişinden 8 yıl sonra, bugün, sokaklarda hâlâ çöp yığınları var. Kullanma suyu yok. Şehirlere elektrik sadece kesintiyle veriliyor; şehir dışında bu bile yok. Afganlar askeri şiddetin daimi tehdidi altında yaşıyor. |
|
Venezüellada Hemcins Birlikteliği: Venezüellada Tasarı Halindeki Hemcins Birlikteliği* Yasası Hakkındaki Tartışmalar Yoğunluk Kazandı James Suggett / 21 Temmuz 2009 Çeviren : Günce Şıralı Mérida, 15 Temmuz 2009 (Venezuelanalysis.com)- Venezüella Ulusal Meclisi’nin hemcins birlikteliklerini yasallaştıracak olan yasa tasarısı hakkında kamuoyunda süren tartışmalar, Venezüella Piskoposlar Kilisesi’nin tasarıyı kamuoyu önünde kınaması ve bunun hemen ardından lezbiyen, gey, biseksüel ve transeksüel (LGBT) aktivistlerin karşılık vermesiyle yoğunluk kazandı. |
|
Venezüella Ev Kadınları Birliği: Kurucu ve Koordinatör Lizardi Prada ile Söyleşi James Suggett / 13 Temmuz 2009 Çeviren : Gülsen Özbekar Lizardi Prada bir ev kadını, Venezüella’nın ilk Ev Kadınları Birliği’nin kurucusu ve genel koordinatörü, ayrıca Merida eyaleti belediye meclisi üyesi. Venezuelanalysis.com ile yaptığı bu söyleşide Prada, Venezüella bağlamında kadın hakları mücadelesine özgün bir bakış açısı getiriyor. Prada birliğin oluşumu, günlük işleyişi, ev kadınlarının haklarına ilişkin gündemleri, Katolik Kilisesi ile ilişkileri, sınıf farklılıklarının rolü, hükümetten siyasal bağımsızlığı ve hükümete verdiği destek arasındaki denge, kadınlar ile erkeklerin birliğe yaklaşımları ve kürtaj hakkında konuşuyor. |